Uniwersalny charakter Moralności pani Dulskiej
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
O uniwersalności utworu Zapolskiej najlepiej świadczy fakt, iż stworzone przez nią pojęcie „dulszczyzny” jest wciąż żywe. Cechy osobowościowe, jakimi autorka obdarzyła główną bohaterkę dzieła i jej rodzinę, do dziś możemy obserwować wokół siebie. „Moralność pani Dulskiej” niesie ze sobą przesłanie natury społecznej, etycznej i psychologicznej. Potencjał drzemiący w sztuce szybko dostrzegli współcześni Zapolskiej krytycy literaccy, między innymi Tadeusz Boy Żeleński, dla którego jej komediodramat był porównywalny z najwybitniejszymi osiągnięciami Moliera. W pracy „Polska «Komedia Ludzka»” pisał o Zapolskiej:
„Wstyd powiedzieć, ale ze wszystkich naszych współczesnych komediopisarzy ta baba ma może najbardziej męski chwyt, największą zdolność spojrzenia, najdalej posuniętą ekonomię scenicznego wyrazu i gestu. Od początku do końca, każde słowo jest potrzebne, każde jest na swoim miejscu, każde niesie; nie licząc tych – a jest ich bez liku które iskrzą się samorodnym, nieodpartym dowcipem”.


Dlaczego utwór Zapolskiej cieszy się nieustającą popularnością od momentu pierwszego spektaklu do dziś? Dzieje się tak za sprawą poruszenia przez autorkę w dziele tematyki znanej od zarania dziejów, czyli ludzkiej głupoty, pazerności, powierzchowności, zawiści oraz skąpstwa, a ponieważ Zapolskiej udało się to okrasić prześmiesznymi dialogami i sytuacjami, nie może dziwić, że sale teatralne, w których grana jest „Moralność pani Dulskiej” po dziś dzień pękają w szwach.

Badacze literatury zwracają szczególną uwagę, by nie odczytywać komediodramatu jako ataku na jakąkolwiek grupę społeczną, nawet mieszczaństwo. Według nich zamiarem Zapolskiej było napiętnowanie pewnej postawy ludzkiej. Trudno się z tym nie zgodzić. Nie możemy przecież mówić, że „monopol” na zachowywanie się jak Dulska mają tylko mieszczanie. Na każdym szczeblu społeczeństwa możemy doszukać się przecież osób łudząco podobnych do Anieli.

Jak pisze Irena Nowacka:
„«Dulskim» można być zawsze i wszędzie, cechy sportretowane przez Zapolską można odnaleźć w ludziach niezależnie od ich wykształcenia, majętności czy wieku. W tym sensie można zatem mówić – niestety – o wiecznej aktualności dramatu”.


strona:   - 1 -  - 2 - 


  Dowiedz się więcej
1  Moralność pani Dulskiej - streszczenie
2  Język, komizm Moralności pani Dulskiej
3  „Moralność pani Dulskiej” jako tragifarsa kołtuńska



Komentarze
artykuł / utwór: Uniwersalny charakter Moralności pani Dulskiej






    Tagi: