Lektury   •   Analizy i interpretacje wierszy   •   Motywy literackie   •   Epoki                                                                                                          

Moralność pani Dulskiej

Geneza

"Dziś po ciężkich boleściach ukończyłam Dulską. Co to jest? Nie wiem. Pisałam ją w gorączce po prostu, może to właśnie będzie coś doskonałego, a może nic nie warte"
- pisała w 1906 roku w liście do męża Gabriela Zapolska.

Czas pokazał, że rzadko która komedia zrobiła taką karierę na scenach polskich jak Moralność pani Dulskiej. Wystawiana wielokrotnie, obsadzana najlepszymi aktorami, ta tragifarsa kołtuńska, jak określiła ją w podtytule sama autorka, komedia zrodzona z nienawiści do kołtunerii, drobnomieszczaństwa, chciwości i obłudy - z lekkością pokonuje bariery czasu.

W momencie pisania Moralności autorka miała za sobą 25 lat doświadczenia w pracy literackiej i teatralnej, w dorobku ponad 400 pozycji, w tym: 28 dramatów, 16 powieści, 6 tomów nowel i opowiadań oraz artykuły, kroniki, reportaże, felietony i recenzje.




- klp.pl bez reklam, 30 dni tylko 1,23 zł. Zamów teraz!

Utwór powstał w rekordowo szybkim tempie. Podobno autorka była w depresji fizycznej i finansowej. Moralność zamówił dyrektor Teatru Miejskiego we Lwowie. Ale z powodu choroby jednej z aktorek premiera odbyła się w Krakowie i dlatego też ówczesny dyrektor krakowskiego teatru zmienił realia z lwowskich na krakowskie. Pisarka dzieliła się wrażeniami z pracy w korespondencji z mężem Stanisławem Janowskim. Twierdziła tam, że pisała jak w gorączce. W utworze ujawniła bardzo dobrą znajomość mieszczaństwa lwowskiego. Usiłowano nawet szukać pierwowzorów postaci wśród współczesnych. Zastanawiano się również nad genezą nazwiska. Najczęściej przytaczana jest hipoteza Wojciecha Dąbrowskiego, który wiąże je z pewną ankietą ogłoszoną w 1905 r. w popularnym lwowskim dzienniku Wiek Nowy. Dotyczyła ona kwestii bytu. Nie cieszyła się popularnością wśród czytelników. Jedyną ciekawą wypowiedzią był list podpisany „Czesława Dulska”. Jego autor przedstawił system gospodarowania oparty na egoizmie, skąpstwie i wyzysku służącej. Prawdopodobnie była to fikcyjna wypowiedź obliczona na wywołanie polemiki, co się udało. Z licznych wypowiedzi wyłaniał się obraz Dulskiej. Zapolska wykorzystała to i w rok póżniej napisała Moralność.

Za życia autorki ukazało się tylko jedno wydanie z realiami lwowskimi. Zmiana na krakowskie była wynikiem niechlujstwa i braku pracy edytorskiej przy wydaniu drugim. Nie opierało się ono na pierwodruku, tylko na jakimś egzemplarzu teatralnym, zmienionym przez reżysera. Pierwsze wydanie wg pierwodruku ukazało się dopiero w 1958 r.

Moralność pani Dulskiej w liczbach
  • komedia w 3 aktach
  • premiera w Krakowie w 1906r
  • wydana po raz pierwszy w Warszawie 1907
  • do 1992r. doczekała się 135 inscenizacji w teatrach, sukces odniosła też na scenach poza garnicami Polski
  • tłumaczona na 19 języków
  • adaptacja filmowa i musicalowa

Mapa serwisu:


Moralność pani Dulskiej - studia, matura, korepetycje i konsultacje on-line

Matura i studia z klp.pl. Zobacz inne serwisy Kulturalnej Polski
reklama, kontakt - Polityka cookies